Кыргызча Русский English
Авторизация
Ош гуманитардык-педагогикалык институнун официалдуу сайты
» » » Кыргыз тили жана адабияты кафедрасы
11 январь 2018
29

Кыргыз тили жана адабияты кафедрасы

  • .  Кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын эмблемасы жана девизи

    • Кафедранын эмблемасы
  • Кафедранын девизи:

Улук болсом,  тилим менен улукмун,

Улут болсом, тилим менен улутмун.  

                                                                 (Э.Ибраев)

 

  • Ырыбыз:

Күчтүүбүз Ата Журттун кучагында,
Калкымдын уюткулуу дили менен.

Биз элбиз, биз инсанбыз, биз улутбуз,
Ала-Тоолук кыргыздын тили менен.

 

  • Багытыбыз:

Кыргыз тили жана  адабиятынын теориялык жана илимий усулдук маселелерин жандандыруу.

 

  • Кафедранын милдеттери:

   550300 «Кыргыз тили жана адабияты»  адистигин алган бүтүрүүчү түрдүү типтеги билим берүү мекемелеринде  окутуучулук, илимий-методикалык, социалдык-педагогикалык, тарбиячылык, маданий, башкаруучулук багыттарында профессионалдык ишмердүүлүгүн жүргүзө алган деёгээлде  болушун камсыздоону кафедра өз багыты, милдети, максаты катары эсептейт. Студенттердин  жалпы маданиятынын калыптанышына көёүл бөлүп,  окутуунун түрдүү ыкмаларын, усулдарын, каражаттарын пайдалана билүүсүнө,  КР «Билим берүү жөнүндөгү» мыйзамын, жоболорун сыйлоого, урматтого, сактоого  багыттайт. Студенттердин өз алдынча иштерин, ийрим иштерин, олимпиадалык топтор менен иштөөнү,  Студенттик театр, Улуттук Рух борбору, Айтматовтаануу борбору менен кызматташуусун   уюштуруу, катышуу-жетишүүсүн  көзөмөлдөө, кафедранын, факультеттин, ОГПИнин күндөлүк турмушундагы бардык иш-чараларга активдүү катыштырууга аракеттер бар.

            Учурда төмөндөгүдөй милдеттерди жүзөгө ашыруунун үстүндө иш алып барууда:

Келечектеги мыкты педагогду даярдоо үчүн ар түрдүү шарттарды жаратууга салым кошуу;

Кыргыз тили жана адабияты адистигинен талапка ылайык мугалимди даярдоодо окутуучулардын билим дэёгээлин жогорулатууну көзөмөлдөө жана камсыз кылуу багытындагы иш –чараларды жүргүзүү;

            Алдыёкы кесиптин ээлерин чыгаруу менен калктын билим денгээлин жогорулатууга салым кошуу;

    Окутуу, табиялоо иштеринин деёгээлин жогорулатуу үчүн техникалык каражаттарды, окутуунун жаёы ыкмаларын,  тарбиялоонун салттык эмес усулдарын практикалаштырып, окутуп-тарбиялоонун традициялык усулдары менен шайкештикте иш алып барууну күчөтүү;

       Окуу - усулдук колдонмолорду, илимий макалаларды, мыкты сабак иштелмелерин басмадан чыгарууну колго алуу;

       Окутуучулардын, өзгөчө жаш окутуучулардын тажрыйбаларын, билим берүүдөгү  чыгармачылыгын, квалификациясын жогорулатууга камкордук кылуу;

            Окутуу-тарбиялоо ишинде республикалык, же аймактык эл агартуунун мыктылары, мыкты усулчулар, мыкты педагогдор менен жолугушуу- баарлашууларды, төгөрөк столдорду үзгүлтүксүз уюштуруу;

        Окутуунун жаны технологиясын, сынчыл ойломдуу өстүрүүчү ар түрдүү тренерлер, мастерлер жана психологдор менен өткөрүлүүчү семинарларга, тенингдерге активдүү катышууну күчөтүү;

            Өндүрүштүк мекемелер менен түздөн-түз байланышты күчөтүү жана бекемдөө;

Кафедра окутуучуларын илимий-изилдөө потенциалын жогорулатууга шарт түзүп берүү:

Теориялык билими практикада шайкеш келген, учурдун талабына жооп берген адистерди даярдоо. 

 

  • Кафедранын миссиясы: Өсүп келе жаткан жаш муунду тилин сүйүүгө, мекенчилдикке, гумандуулукка, адеп-ахлактуулукка жана көркөм - адабий билимин тереёдетүүгө чакыруу.

 

  • Кафедранын перспективалык планы:

- кафедранын изилдоо проблемасы боюнча илимий багыттагы иш-чараларды аткаруу;

- илимий – теориялык конференцияларга активдуу катышуу;

-усулдук, илимий макалаларды, окуу- усулдук колдонмолорду даярдоо жана жарыкка чыгаруу;

- Эл аралык, ЖОЖдор аралык усулдук семинар, тренингдерге катышуу;

- сабак өтүүдө окутуунун инновациялык технологияларын пайдалануу;

- чет элдик фонддор, башка ЖОЖдор менен байланышты күчөтүү.

                   Кыргыз тили жана адабияты кафедрасы

 

  • Кафедра боюнча кыскача маалымат.

Кафедранын тарыхы окуу жайыбыздын 90 жылдан ашуун баскан тарыхый жолу менен тыгыз байланышта. Ар түрдүү себептерден улам жабылган окуу жайы 1976-жылы кайрадан уюштурулуп, бүгүнкү күнгө чейин билим берүү тармагына эё керектүү адистерди даярдап келүүдө.

           1966-76-жылдары кыргыз тили жана орус тили мугалимдери бир секцияда эмгектенишип, секцияны С.И.Кравцева жетектеген.

 Убагында эл агартуунун мыктылары К.Касымалиева, Э.Сыдыкова, Г.Акпаралиева, ф.и.к. Б.Эралиевалар ак эмгектерин арнашкан.

           1976-жылдан баштап кыргыз тилчилер тобу өзүнчө секция болуп түзүлүп, 1987-жылга чейин К.Касымалиева, 1987-90-жылдары Н.Азылов, 1990-жылдан 2005-жылга чейин «Эл агартуунун отличниги», ага окутуучу Ш.Н.Мондошов, 2005-2006 – окуу жылында ф.и.к. Г.Т.Жамгырчиева, 2006-2007 – окуу жылында улук окутуучу Н.О.Турганбаев, 2007-2008-жылдары ф.и.к., доцент К.А.Исаков  башкарып, ал эми 2008-2009-окуу жылынан бери кафедраны улук окутуучу Жаанбаева К.Б. жетектеп келе жатат.

           Түштүк аймагына керектүү кесип ээлерин даярдоо зарылдыгынан улам окуу жайы 1996-жылы Кыргыз өкмөтүнүн №470 Указы менен Ош Жогорку колледжи болуп түзүлгөн. Натыйжада, кыргыз тили жана адабияты негизги предмет болгондуктан, 1999-жылы 18-августтагы ОЖКнин Окумуштуулар кеёешинин чечими менен кафедра болуп түзүлдү.

            Бүгүнкү күндө кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын курамында жалпы 17  окутуучу эмгектенип, жаштарга тереё билим жана тарбия беришүүдө. Алар- ф.и.д., профессор Элчиев Ж.Ж., п.и.к.,доц.Мондошов Ш.Н., ф.и.к, доцент Келдибай к.М., п.и.к., доц. К.Б.Миёбаева, улук окутуучулар   К.Б. Жаанбаева, Нажимидинов У.Б., Көлбаева Г., Токтосунова А.М., Танаева Н.Ш., Джумаева Ж.   жана окутуучулар – Султанова А.А., Оморова Т.Т., Ниязова А.Т., Абдурасулова Р.К.,   Наркеева А.А.,  Бакирова Г.  жана  кафедранын окутуучу-лаборанты Орозалиева Т.К.

            Булардын ичинен бешөө - Көлбаева Г., Наркеева А., Орозалиева Т., Ниязова А.Т., Бакирова Г.С. кафедранын  магистрлери.

           Кафедра КР Билим берүү жана  илим министрлиги тарабынан бекитилген (15-сентябрь, 2015-ж., № 1179⁄1 550300)  жогорку кесиптик толук билим берүүнүн  мамлекеттик стандартынын   негизинде иш алып барат.

     Кыргыз тили жана адабияты кафедрасы билим тарбия берүү ишмердүүлүгүндө  социалдык – экономикалык  жана илимий-техникалык прогресстин талабына ылайык  окутууну тынымсыз өркүндөтүү  жана кеёири профилдеги  адистерди даярдоону жүргүзүүдө.

1.2. Кафедранын профессордук-окутуучулук жана окутуучулук-көмөкчү курамы

Саны:

  • Жалпы: 17
  • Ички көмөкчүлөр: 3
  • Сырттан келген көмөкчүлөр:1

Окуу-көмөкчү кызматкерлер: 1.

Илимий наамы жана даражасы бар профессордук-окутуучулук курамдын саны -3,   кафедранын сапаттык көрсөткүчү   15,8 % ды  түзөт.

 

Кафедра башчысы Жаанбаева Калипа

Бердиевна сабак учурунда

 

Кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын улук окутуучусу Көлбаева Г. Сабак учурунда

 

Кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын улук окутуучусу А.Токтосунова сабак учурунда

  

Кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын улук окутуучусу Танаева Н. КТ-16 тайпасы менен

 

Кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын окутуучусу Т.Орозалиева сабак учурунда

  

Кафедранын окутуучусу А.Наркеева Астана шаарындагы конференцияда

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

Чынгыз Айтматовдун туулган күнүнө карата  «Айтматовду эскерүү» аттуу  кечеде

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

Дил баяндардын конкурсунда кафедранын доценти Келдибай к М. алдынкы орунду ээлеген студентке

диплом тапшырууда

 

  • Окуу иштери

Кафедранын усулдук комиссиясынын иш-пландары түзүлгөн, бекитилген. Атайын курстардын, семинарлардын сапатын жогорулатуу үчүн жумушчу программалар түзүлүп, алардын сапаттуу болуусун камсыздоо үчүн кафедрада жана факультеттин окумуштуулар кеёешинде талкуудан өткөрүлдү. Кеёешмеде атайын курстардын жана семинарлардын типтүү программасынын жоктугун эске алып, ушул маселени чечүү үчүн предметниктер типтүү программа түзсүн деген сунуштар берилди. Бардык окуу дисциплиналары боюнча тесттик материалдар кайрадан иштелип чыгып, комплекстүү тесттер түзүлдү. Текшерүү, курстук, дипломдук иштердин темалары окутуучулар тарабынан жаёыланды. Дипломдук иштер 4-курстардын (сырттан окуган 5-курстун) студенттерине сунушталып, алар арыз жазуу аркылуу темаларды жана жетекчилерди тандап алышты. Студенттердин санына ылайык темалар бекитилди.  Окутуучулардын өз ара сабактарга катышуусун жана тажрыйба алмашуусун жөнгө салуу максатында өз ара сабактарга катышуунун графиги түзүлгөн. Ачык сабактарга жана өз ара сабактарга катышкан окутуучулар сабактагы кемчиликтерди жоюу үчүн кафедрада атайын талкуу өткөрүлөт. Окутулуп жаткан предметтер боюнча типтүү программалар менен камсыздоо үчүн башка окуу жайлар менен тынымсыз кызматташып турабыз. Кышкы жана жайкы сессиялардын, мамлекеттик аттестациялардын суроолору түзүлүп, жаёыланып, бекитилген. Студенттердин практикаларын жогорку деёгээлде уюштуруу үчүн алдын-ала консультациялар берилип, даярдыктар көрүлүп турат. Бүтүрүүчү курстун күндүзгү жана сырттан окуу бөлүмүнүн студенттери сентябрь, октябрь айларында мамлекеттик практика чыгышты. Аларды кафедранын усулчулары жетектешти. Негизинен практиканттарыбыз шаардын орто мектептерине бөлүнгөн. Күндүзгү окуу бөлүмүнүн бүтүрүүчүлөрү практиканы жогорку деёгээлде өтөштү жана мектеп мугалимдеринин мактоо, алкыш сөздөрүнө арзышты. Модулдар тест, оозеки, жазма түрүндө жүргүзүлөт, ал эми рейтинг маселесине келсек, тест түрүндөгүгө караганда жазма түрүндө алуу максатка ылайык. Себеби, анда студенттин жазма маданиятын жана өз оюн берүү жөндөмдүүлүгүн текшерүү процесси ишке ашат. Окутуучулардын окуу-тарбиялык иштеринин жыйынтыктары чыгарылды. Ал боюнча отчеттор тапшырылды. Окутуучулардын педагогикалык тажрыйбаларын арттыруу, билим сапатын жогорулатуу максатында окуу жайдагы уюшулган семинар, тренингдерге катышуу жандандырылган

Андан сырткары кафедранын окутуучулары бекитилген график боюнча ачык сабактарды өтүп турушат.

 

Окуу усулдук иштери

 

           Кафедранын окуу-усулдук иштерин улук окутуучу Көлбаева Гүлбара  жетектеп,  усулдук кеёештин быйылкы окуу жылы үчүн бардык иштери толугу менен аткарылды.          Кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын усулдук планы түзүлгөн, бекитилген.

  1. Кафедранын кеёешмеси ар ай сайын өткөрүлүп турат.
  2. Окуу жай тарабынан өткөрүлгөн тийиштүү жыйындарга катышып турушат.
  3. Төрт жылдык (бакалавр) окуу программасы үчүн жаёы предметтерге силлабустар түзүлгөн
  4. Айтматовтаануу предметинен ф.и.к. доцент Келдибай кызы Майрамкан окуу-усулдук колдонмо иштеп жатат.
  5. Манастаануу предмети боюнча окутуучу Наркеева Акылай окуу-усулдук колдонмо иштеп жатат.
  6. Балдар риторикасы жана дүйнөлүк маданият предметтери боюнча типтүү программаларын түзүп, Жаанбаева Калипа балдар риторикасы предмети боюнча окуу-усулдук колдонмо иштеп жатат.
  7. Бүтүрүүчү курстарга дипломдук иштер алдын ала бөлүнүп берилди.
  8. План боюнча кафедранын кеёешмесинде Н.Ш. Танаеванын «Жалпы тил илими анын обьектиси жана милдеттери» деген темадагы лекциясы талкууланып, студенттердин аудиториясына окууга сунушталды.
  9. Улук окутуучу Г.И.Көлбаеванын «Сабатка үйрөтүүнүн этаптары» деген темадагы лекциясы талкууланып, студенттердин аудиториясына окууга сунушталды.
  10. Предметтер боюнча тесттер түзүлгөн.

Илимий иштери

Кафедранын профессордук-окутуучулук курамынын илимий потенциалы жыл санап жогорулоодо.  Көмөкчү  окутуучулар ф.и.к., профессор Ж.Элчиев, жана кафедранын доценттери п.и.к., доцент Мондошов Ш.Н., п.и.к., доцент К.Миёбаева, ф.и.к.,доцент Келдибай кызы Майрам кафедранын илимий потенциалынын 20 % ин түзүп турат.

         Кафедранын улук окутуучулары А. Токтосунова «Көркөм чыгармадагы диалогдун лингвостилистикалык өзгөчөлүктөрү», Н. Танаева «Вербалдык эмес каражаттардын көркөм текстте маалымат берүү өзгөчөлүгү» деген темадагы кандидаттык диссертацияларынын үстүндө иштеп жатышат, 2015-жылдын эсебинен 2 жолу илимий иш сапарына барышып, Улуттук китепканадан, КРУИАнын китепканасынан иштерине байланыштуу илимий адабияттар, диссертациялар, авторефераттар менен таанышып, материал чогултуп келишти.

 

Кыргыз тили жана адабияты кафедрасы республикадагы бардык окуу жайларынын кыргыз филологиясы факультеттери менен тыгыз байланышта иштеп келет. Өзгөчө Ош областындагы университеттер, училищалар, колледждер менен байма-бай байланышып, аркандай иш-чараларды өткөрүп турат. Борбордогу Мамлекеттик тил комиссиясы менен биргеликте Мамлекеттик тилди турмушка ашыруубоюнча бир топ иштерди алып барууда. Мындан сырткары “Мамлекеттик тил жөнүндөгү” мыйзамдагы ЖОЖдорго тиешелүү беренелердеги милдеттерди да иш жүзүнө ашыруу боюнча бир катар иш-чаралар иштелип чыккан. Башкача айтканда Мыйзамдын V главасынын 18-беренесинде “Кыргыз Республикасынын  билим берүү тутумунда мамлекеттик тил республикалык жана жергиликтүү бүджеттен каржылануучу мектепке чейинки билим берүү мекемелеринде, кесиптик билим берүүнүн башталгыч, орто жана жогорку окуу жайларында, кошумча кесиптик билим берүү мекемелеринде окутуунун жана тарбиялоонун негизги тили болуп саналат.

Окутуу расмий же башка тилдерде жүргүзүлгөн мектепке чейинки мекемелерде, кесиптик башталгыч билим берүү мекемелеринде окутуунун бардык учурунда мамлекеттик тилди окутуу жана үйрөтүү камсыз кылынат.

Окутуу расмий жана башка тилдерде жүргүзүлгөн  кесиптик орто жана жогорку окуу жайларында мамлекеттик тилди окутуу Кыргыз Республикасынын өкмөтү тарабынан белгиленген көлөмдө жүзөгө ашырылат” деп белгиленген. Мыйзамдын ушул беренесин жүзөгө ашырууда Кыргыз  тили  кафедрасында бир топ алгылыктуу иштер жасалып жатат десек болот. Кафедрада мамлекеттик тил баштоочу жана улантуучу топторго ылайыкташтырылып жумушчу программалар түзүлгөн. Бүгүнкү күндө да кафедра мүчөлөрү окуу китеби жана окуу-усулдук куралдын үстүндө иштешип жатат. Кафедра мүчөлөрү сабактан сырткары убактарында мамлекетик тилди окуп-үйрөнүүгө кызыккан ишкана-мекемелердин кызматкерлерин да мамлекеттик тилди окутуп жатышат.

Ал эми кесиптик билимин жогорулатуу боюнча окутуучуларыбыз АVN программасын өздөштүрүү максатында компьютердик билимин жогорулатып, сертификаттарга ээ болушту. Андан сырткары илим изилдөөчү жана аспирант окутуучуларыбыз  Бишкек шаарындагы окуу залдарына барып келишти. Андан сырткары кафедранын окутуучусу  Бакирова Г.С. 10-12-июнь күндөрү Казакстандын Астана шаарындагы Назарбаев университетинде өткөрүлгөн «Евразиялык жогорку билим берүүнүн лидерлеринин форумуна» катышып, сертификатка ээ болду.

2013-2014-окуу жылы үчүн кыргыз тили жана адабияты кафедрасынан окуу-усулдук колдонмо п.и.к., доцент Ш.Мондошовдин  «Фразеологизмдерди окутуунун методикасы» деген усулдук колдонмосу 2014-жылы жарыкка чыкты. 2016-жылы  Улук окутуучу Г.Көлбаеванын “Жазууга үйрөтүүнүн жолдору” деген усулдук колдонмосу чыгарылды.

Ж.Жумаеванын  «Т. Сыдыкбеков кыргыз улуттук тили тууралуу» аттуу хрестоматиясы басмада.

Ф.и.к., доц. Келдибай кызы Майрамкандын “Чыёгыз Айтматовдун романдары: конфликт, мүнөз маселелери” аттуу монографиясы жана “Айтматовтаануу” деген аталыштагы усулдук-колдонмосу даярдалууда.

 

  1. 2016-жылы Кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын окутуучуларынын жарык көргөн илимий макалаларынын тизмеси
  2. Алардын ичинен төмөнкү окутуучулардын макалалары жарык көрдү: Келдибай кызы Майрам -“Т. Абдымомуновдун “Абийир кечирбейт” драмасындагы конфликт, мүнөз маселелери”, Известия вузов 2016. №8. Нажимидинов У.Б- “Орто мектептерде кыргыз тили жана адабиятын окутууда компотенттүүлүктү калыптандыруу”. Известия вузов 2016. Жаанбаева К.Б.- “Адабият сабагында окуучулардын ой жүгүртүүсүн өнүктүрүү”. Известия вузов 2016. Көлбаева Г.И-“ Башталгыч класстардын жазуу маданияты”. БГУ жарчысы №1 (35)2016.
  3. Танаева Н.Ш.- “Комуникация менен семиотиканын карым-катышы”. Кыргыз тили жана адабияты журналы. БГУ. 2016.
  4. Миёбаева К.Б.-Педагогические основы творчества поэта Токтосуна Самудинова в развитие познавательного уровня детей (Текст): Махачкала, 2016-99-101-бб.
  5. Психолого-педагогические особенности творчества детского поэта Т.Самудинова в воспитании детей (Текст) Махачкала, 2016-42-44-бб.
  6. Т.Самудиновдун чыгармаларында балдарга эстетикалык тарбия берүүдө дүйнө таанытуучулук идеяларынын берилиши. “Молодежь в ХХI веке: философия, психология, права, педагогика, экономика и менеджмент” (25-26-февраля 2016) Екатеринбург: 2016-44-47бб.
  7. Педагогическое идеи песен детского поэта Т. Самудинова (Текст): Проблемы современный науки и образования, Российская Федерация, г. Иваново – 2016,-№14 (56)-113-116-бб.
  8. Передача идей восприятия мира в эстетическом воспитании детей впроизведениях детского поэта Токтосуна Самудинова (Текст) : Проблемы современный науки и образования,
  9. Российская Федерация, г. Иваново – 2016,-№16 (58)-99-100-бб.
  10. Мондошов Ш.Н.-“Кыргыз тилинде йоттошкон тамгаларынын төл сөздөрдө колдонулушунун айрым маселелери”Алатоо академиялык окуу журналы. №4. 2016ж.

 

Тарбиялык иштери

Кафедранын жамааты  мамлекеттик тилдин 28 жылдыгына карата салтка айланган кафедранын жумалыгы болуп өттү. Жумалыкта планда бекитилген график боюнча ар бир окутуучу бөлүнгөн иш чараларды аткарышты. Г.Көлбаева, Ж.Джумаева жана Н.Ш. Танаевалар тарабынан ачык сааттар өткөрүлдү.  Жумалыктын жыйынтыгында Н.Ш. Танаева жетектеген студенттер тарабынан «Кыргыз тилим дөөлөтүм» деген аталыштагы сахналык көрүшүш коюлду. Мамлекеттик тилдин 28 жылдыгына карата уюштурулган кечеге Ош шарынын мэриясы  тарабынан өкүлдөр келип катышып кетти.

Кафедранын байланыштары

 

 

шаблоны для dle 11.2

Пикир кошуу

ОГПИнин дареги
Кыргыз Республикасы

723500, Ош обласу, Ош шаары

Исанова к.

Телефондор.: (03222)43567, 43550

Эл.почтасы: osh.ogpi@gmail.com
Интерактивная карта

Copyright © 2017 Сайттагы материалдарды түрдүү максаттарда пайдалануу, анын ичинде электрондук ММКларга жарыялоо сайттын администрациясынын кат түрүгндөгү уруксаты менен гана ишке ашырылат.

Разработка сайта - uDesign.pro